Maart 2008

 

ZESTIG  JAAR  GELEDEN

 

Vrijdag 29 februari 2008 was schrikkeldag. Baby’s die op die dag geboren worden, krijgen een mooie foto in de krant, en het is te hopen dat hun ouders die foto een goed plekje geven, zodat die kindjes later nog wat hebben aan hun vroege bekendheid. Want het zijn betreurenswaardige schepseltjes, die maar eens in de vier jaar hun verjaardag echt kunnen vieren... Al moet daar wel bij worden gezegd dat er in zo’n jaar altijd wel extra leuke verjaardagsfeestjes worden georganiseerd, zoals bijvoorbeeld de Olympische Spelen.

Mijn schrikkeldagcadeautje was, dat ik bezoek kreeg van een oude Be Quicker, de nu 74-jarige Joop Schutte, die eind jaren veertig, begin jaren vijftig, samen met jongens als Joop Faber, Hein Klijnstra, Jan de Wolf, Henk Toersen en Jan Esselink op het voetbalveld hetzelfde deed als in de Zwolse straten de toenmalige stadsbus van de firma Schutte (“En loop’n, det dutte”). Joop had een verbazingwekkende reden voor zijn bezoek: Tijdens de jubileumrevue “Hallo, hallo, hier is Be Quick” bij het twintigjarige bestaan had hij tijdens het changement tussen twee revuenummers voor het gordijn van de Buitensociëteit een lang gedicht voorgedragen, en dat had hij zo goed uit zijn hoofd geleerd dat hij het nog steeds, na zestig jaar,  kende, op kon zeggen en nu voor mij opgeschreven had. Na zestig jaar!! Het was een wonderlijk gegeven, maar het werd nog veel wonderlijker, toen hij mij de tekst overhandigde en overging tot voordracht. Eerst nog rustig zittend op de bank, maar halverwege opspringend en met volle inzet acterend, alsof hij weer op het toneel stond. Verbijsterd keek ik toe en las de tekst mee, waardoor mijn verbijstering nog stevig toenam. Want wat ik te horen en te zien kreeg, was geen voetbalgedicht, Be Quick kwam er niet eens in voor, maar een verhaal over de ontdekking van Amerika, met als hoofdpersoon dus Columbus. Al snel werd mij duidelijk, dat de tekst komisch bedoeld was om te lachen, want de koning van Spanje begaf zich per tram naar Columbus om hem de opdracht tot ontdekking van Amerika mee te delen, en hij sprak bovendien plat Zwols. Het verhaal duurt anderhalve pagina, te lang om het helemaal te citeren, ik beperk me tot het slot:

 

(na de landing ziet Columbus zich geconfronteerd met de oorspronkelijke bevolking)

         Toen ie det swerte vollekie zag,

         Zei die: kwens oe goeiendag!

         Is dit miskien Amerikoa?

         En al die swarten riepen: joa!

         Juust, zee Columbus, ik dachtet al.

         Bin ie de negers bie geval?

         Joa, riepen zie, mien beste man,

         Bin ie miskien Columbus dan?

         Juust, zee Columbus, zo ist krek.

         Maar toen werd det zwarte goed net gek

         En ieder riep: Ach lieve tied,

         Now bint wie onze vrijheid kwiet!

 

Hier is mijn verbazing tot ongekende hoogte gestegen. Amerika en vrijheid kwijt! In 1948! Vlak na de oorlog, toen we bevrijd waren door de Amerikanen en de Canadezen en Amerika toch als het symbool van de vrijheid gold! Hebben we hier te maken met een uiterst vroeg voorbeeld van anti-amerikanisme? Maar dan toch van een scribent, die zijn geschiedenis niet best kende. Want de oorspronkelijke inwoners waar Columbus op stuitte, waren natuurlijk de Indianen, en pas ettelijke eeuwen later werden negers als slaven uit Afrika geďmporteerd voor de rijke blanke plantagebezitters, daar heeft Nederland nog goud geld aan verdiend, VOC-mentaliteit, weet u wel? Kortom, ik snap van dit Columbus-gedicht helemaal niks, en mijn bewondering voor de vitale Joop Schutte, die deze fraaie tekst over zestig jaren heeft heengetild, neemt alleen maar toe.   

Ook prachtige voetbalverhalen-uit-de-oude-doos krijg ik te horen. Het mooiste gaat over de enige keer dat Joop in zijn carričre van het veld gestuurd is. Juniorenwedstrijden stonden ook toen onder leiding van een club-scheidsrechter. Bij een uitwedstrijd tegen Zwolsche Boys was de scheidsrechter dus, zoals gebruikelijk, ook een Zwolsche Boy. Joop verzond een van zijn gevreesde steekpassjes, waarmee hij zijn spits vrij voor de keeper zette, en schreeuwde hem na: “ga door, ga door, scoor ‘em!” Waarop de scheids affloot, en Joop heenzond. Wegens schelden en belediging van de tegenstander. Wij zien hier een ouderwets staaltje klassenstrijd: Zwolsche Boys gold als een echte volksclub, Be Quick als arrogant en elitair. Dus de leidsman had zijn oordeel gauw klaar. Wat hij niet wist: Joop woonde toen in de Indische buurt...

Uit een iets recenter verleden kan ik melden dat de jubileum-uitvoering bij het 35-jarige bestaan een groot succes geworden is, en dat het tussen Be Quick en het meisjeskoor Sweet Sixteen o.l.v. Lex Karsemeyer toch nog helemaal goed gekomen is, ook wat de schrijfwijze in de juichende revue-recensie betreft.

Qua voetbal en verslag daarvan is het echter eind 1963 minder juichend gesteld. Be Quick verliest bij DOS in Vriezenveen en trainer/reporter Wim van Tongeren windt er geen doekjes om:

 

Onze defensie was in het centrum echter bijzonder zwak bezet. Er werd te traag gespeeld en de bal werd niet resoluut opgeruimd. Vanaf de eerste minuut ontbrak de scherpte, was het veldspel matig en werd veel balverlies geleden. Na rust bleef Be Quick matig spelen. Met name het middenveld en de spitsen kwamen tot weinig vloeiende combinaties. (na een eigen doelpunt van Be Quick:) Het was gebeurd en de geel-zwarten wisten zelfs nog op 4-2 te komen. Dure verloren punten derhalve in de titelstrijd. ’t Was al met al geen plezierige middag.

 

Nee, dat kun je wel zeggen, en we zullen vanuit 2008 maar geen dingen denken als: de geschiedenis herhaalt zich... Waar je je wel over verbaast, is dat Wim van Tongeren, weliswaar zonder namen te noemen, zijn ploeg zo ongezouten de waarheid zegt. Je zou toch denken dat hij met zijn dubbele pet van trainer čn verslaggever een tikje voorzichtiger, positiever zou formuleren. Maar dit is harde kritiek, ik zou bijna zeggen: negatief. Anno 2008 zouden wij het toch niet prettig vinden, als er zo over ons vlaggenschip geschreven zou worden!

 

Sjaak Onderdelinden.