December 2007
(BIJNA) VIJFTIG JAAR GELEDEN
In mei 1963 krijgt de Be Quicker de beschikking over het jaarverslag 1962. Laat, maar niet te laat, zullen we maar zeggen. De afdelingen gymnastiek, voetbal, korfbal, volleybal en tafeltennis doen hun zegje over de prestaties van 1962, de afd. tafeltennis kan dat in acht regels af, want die bestaat nog maar een half jaar, ons interesseert natuurlijk hoofdzakelijk het voetbalverslag, dat aanzienlijk langer uitgevallen is, en met reden:
Voor het eerst in de geschiedenis is het ’t eerste elftal gelukt te promoveren naar een hogere afdeling, nl. de 3e klasse. Wij weten dat de strijd, welke hiervoor geleverd moest worden, niet gemakkelijk was. Zonder aan de goede wil van vorige formaties iets af te doen, willen wij nog eens hulde brengen aan het elftal onder aanvoering van Jan Hammer, aan wie het gelukt is deze mijlpaal te bereiken. Het stemt ons bovendien tot vreugde dat onze eigen Wim van Tongeren als trainer, reeds na het tweede jaar, er in is geslaagd een wilskrachtig team met een prima mentaliteit samen te stellen, waarvan wij ook in de 3e klasse goede resultaten verwachten.
Het stemt ons op onze beurt tot vreugde te mogen constateren dat de promovendus het direct goed doet en in het seizoen 62/63 volop meestrijdt om het kampioenschap. Dat was bepaald een verwoed gevecht, waarvan de trainer in het actuele deel van deze Be Quicker 5/63 op bewogen wijze verslag doet. Hij begint met het uitspreken van zijn droefenis over een onverdiende thuisnederlaag tegen Bennekom, waartegen Be Quick niet minder dan twee protesten (die had je toen nog) heeft ingediend. Wij willen weten waarom:
De verwachtingen waren na de tactische overwinning op Go Ahead in Kampen hoog gespannen. Immers in Kampen hadden we een verdiende 2-0 zege behaald op een Go Ahead, dat tegen ons wilskrachtig elftal geen kans zag de lichte veldmeerderheid uit te buiten. (...) Jan Hammer had de taak Henk Kiel, de gevaarlijke Kamper schutter, uit te schakelen. Deze moeilijke taak heeft hij goed en sportief uitgevoerd. Voor de Kamper crack was dit beslist geen prettige middag. Dat hij desondanks een sportief tegenstander bleef, is een compliment onzerzijds waard. Tegen Bennekom een overrompelende start. Reeds na een paar minuten liep Eef een effectvolle bal in het rood-witte doel. Scheidsrechter v. Zuthem kende eerst een doelpunt toe, maar de Bennekommer grensrechter kwam tussenbeide en v. Zuthem herriep zijn beslissing. Vreemd dat geen enkele Bennekommer speler op ‘hands’ reageerde. Volgens de publieke opinie was van hands geen sprake. Toen Eef enkele minuten later een strafschop wegens hands mocht nemen, schoot hij deze ruim naast. Aan de andere kant lukte het beter, toen ondanks vlaggen van Wim voor ‘hands’ de referee liet doorspelen en Johan gepasseerd werd. Vanaf dit doelpunt tot het einde toe kregen we in steeds sterkere mate een veldmeerderheid, maar zeker driemaal troffen we paal en lat. Een onverdiende nederlaag, daar waren zelfs de sportieve Bennekommers het over eens.
Sportiviteit speelde voor Wim van Tongeren een grote rol, maar er waren grenzen: falende arbitrage, dus protesten. Die werden trouwens kansloos afgewezen... Maar wij moeten hier spreken over het meer dan interessante fenomeen van de clubgrensrechter. Natuurlijk, als wij nu een hoofdklassewedstrijd bekijken, dan zien wij vanuit de kleedkamer onder onze eigen Fokke Remmers-tribuneeen compleet en neutraal arbitraal trio opduiken, maar bij alle andere elftallen moet er door eigen mensen gevlagd worden. Dit werk dwingt mij diepe bewondering af. Die clubgrensrechter moet immers maar afwachten, hoe serieus de scheids hem neemt, en krijgt bovendien te maken met spot en hoon van spelers en supporters van de tegenpartij (een officiële grens heeft van de toeschouwers ook heel wat uit te staan, maar daar kiest hij dan ook voor en tegenwoordig mag hij zich ook nog eens assistent-scheidsrechter noemen). Incasseringsvermogen is dus een eerste vereiste. Soms ook in letterlijke zin, want bij opstootjes is de clubgrensrechter de eerste die moet proberen de korte lontjes in zijn eigen elftal niet al te hard te laten branden. Spelregelkennis is natuurlijk ook nooit weg, al zijn de regels voor hem veel eenvoudiger dan voor de scheidsrechter: als de bal gevaarlijk dicht in de buurt van zijn doel komt, staat er principieel altijd een tegenstander buitenspel, da’s logisch. De grote vraag is: gelooft de scheidsrechter dat. En hier begint de ware kunst van het vlaggen, de psychologisch geschoolde grensrechter zal in het begin van de wedstrijd een paar keer voor zo iets duidelijks vlaggen, dat de scheidsrechter hem begint te vertrouwen.
Is die basis eerst degelijk gelegd, dan kan de slimme grens in twijfelgevallen zijn eigen ploeg van dienst zijn met leugenachtige vlagsignalen, die weliswaar tot grote verontwaardiging bij de tegenstander leiden, maar niet bij de scheidsrechter, want die weet ondertussen, hoe betrouwbaar die grens is. Zo nadert de clubgrensrechter het ideaal: punten pakken voor zijn elftal. Naast de zojuist beschreven wijze van vlaggen hoort bij dit gedrag ook de juiste mate van kruiperigheid en slijmerigheid ten opzichte van de scheidsrechter, ook alweer om hem in jou te laten geloven. Kortom, de goede clubgrensrechter moet over een enorme dosis psychologisch inzicht, zeg maar gerust: doortraptheid beschikken. Voor ik op mijn vingers getikt word: het kan natuurlijk ook anders, eerlijk duurt het langst en zo. Het is natuurlijk heel prachtig, als een clubgrensrechter zo rechtschapen is dat hij liever de objectiviteit nastreeft dan dat hij punten pakt. Maar of hij zich bij zijn elftal populair maakt? Bestaan er onkreukbare clubgrensrechters? In de wedstrijd van voorjaar 1963 tegen Bennekom is er eiganaardig genoeg geen sprake van buitenspelgevalletjes, waarvoor al dan niet gevlagd en gefloten werd, nee, het ging om een hele serie handsballen. Eerst een (door de clubgrens verzonnen!) aanvallende handsbal van een Be Quicker, waardoor een doelpunt ten onrechte afgekeurd werd, toen een duidelijk geval van verdedigend hands door Bennekom, deerlijk gemiste penalty van Be Quick, en tenslotte aanvallend hands van Bennekom, gesignaleerd door de Be Quick-grens, maar niet gehonoreerd door de scheids: Bennekom wint. Bennekom wint niet alleen de (toen nog) twee punten, maar de Bennekommer grensrechter wint ook van de onze: hij had de scheidsrechter blijkbaar beter bespeeld. Geen wonder, dat een rechtvaardigheidsfreak als trainer Wim van Tongeren helemaal flipte, en twee protesten indiende. Met het bekende gevolg. Misschien heeft dat Be Quick in het seizoen 62/63 wel het kampioenschap gekost.
Sjaak Onderdelinden.
|